Sextortion σε Ενήλικες: Η αόρατη επιδημία που δεν συζητάμε

Το sextortion σε ενήλικες αποτελεί μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μορφές ψηφιακού εκβιασμού. Παρά την αυξανόμενη δημοσιότητα γύρω από τα περιστατικά που αφορούν ανηλίκους, η εμπειρία των ενηλίκων θυμάτων παραμένει συχνά αόρατη τόσο στην έρευνα, όσο και στον δημόσιο διάλογο.

Ο όρος sextortion περιγράφει μια μορφή σεξουαλικής κακοποίησης βασισμένη σε εικόνα (image-based sexual abuse), κατά την οποία ένας δράστης απειλεί ότι θα δημοσιοποιήσει προσωπικό ή σεξουαλικό υλικό ενός ατόμου εάν δεν ικανοποιηθούν συγκεκριμένες απαιτήσεις, συνήθως οικονομικές ή σεξουαλικές. Η απειλή αυτή λειτουργεί ως μηχανισμός ψυχολογικού εξαναγκασμού και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ψυχολογικές και κοινωνικές συνέπειες.

Τα τελευταία χρόνια, η ερευνητική βιβλιογραφία δείχνει ότι το φαινόμενο είναι πολύ πιο διαδεδομένο από ό,τι θεωρούνταν αρχικά.

Η πραγματική έκταση του φαινομένου

Μια μεγάλη διεθνής έρευνα σε περισσότερους από 16.000 ενήλικες σε δέκα χώρες κατέδειξε ότι 14,5% των συμμετεχόντων είχαν δεχτεί απειλή δημοσιοποίησης προσωπικών εικόνων, ενώ περίπου 4,8% δήλωσαν ότι είχαν εμπλακεί ως δράστες (Henry & Umbach, 2024).

Αυτό σημαίνει ότι περίπου ένας στους επτά ενήλικες έχει βιώσει κάποια μορφή sextortion ή απειλής δημοσιοποίησης προσωπικού υλικού.

Παράλληλα, ανασκόπηση της πρόσφατης βιβλιογραφίας δείχνει ότι η επικράτηση του sextortion στους ενήλικες κυμαίνεται από 4% έως και 18,7% ανάλογα με τη μεθοδολογία και τον πληθυσμό της μελέτης (Ray & Henry, 2025).

Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι το sextortion δεν αποτελεί περιθωριακό φαινόμενο, αλλά ένα εκτεταμένο πρόβλημα ψηφιακής βίας.

Το sextortion ως μορφή σεξουαλικής κακοποίησης βασισμένη σε εικόνα

Στη σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία, το sextortion εντάσσεται στο ευρύτερο φάσμα της image-based sexual abuse (IBSA). Η IBSA περιλαμβάνει:

• μη συναινετική διανομή προσωπικών εικόνων
• απειλή δημοσιοποίησης εικόνων
• εκβιασμό με χρήση σεξουαλικού υλικού
• ψηφιακή σεξουαλική εκμετάλλευση

Μεγάλη πολυεθνική μελέτη δείχνει ότι πάνω από το 22% των ενηλίκων έχει βιώσει κάποια μορφή image-based sexual abuse, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό θυμάτων δεν αποκαλύπτει ποτέ το περιστατικό (Umbach et al., 2025).

Το sextortion αποτελεί έτσι μια ιδιαίτερα επιθετική μορφή αυτής της κατηγορίας, καθώς συνδυάζει σεξουαλική βία, εκβιασμό και ψηφιακή απάτη.

Πώς λειτουργεί

Οι περισσότερες περιπτώσεις sextortion ακολουθούν ένα παρόμοιο μοτίβο χειραγώγησης:

1. Δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης: Ο δράστης προσεγγίζει το θύμα μέσω εφαρμογών γνωριμιών ή κοινωνικών δικτύων.
2. Γρήγορη συναισθηματική οικειότητα: Η επικοινωνία μετατρέπεται σε φλερτ ή σεξουαλική συζήτηση.
3. Παραγωγή ή απόκτηση υλικού: Το θύμα ενθαρρύνεται να στείλει φωτογραφίες ή να συμμετάσχει σε βιντεοκλήση.
4. Εκβιασμός: Ο δράστης αποκαλύπτει ότι έχει καταγράψει το υλικό και απαιτεί χρήματα, περισσότερες εικόνες ή/και συγκεκριμένες πράξεις.

Σε πολλές περιπτώσεις, ο εκβιασμός ξεκινά μέσα σε λίγα λεπτά από την ανταλλαγή υλικού.

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της sextortion είναι η υποαναφορά των περιστατικών. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι πολλοί άνθρωποι δεν αποκαλύπτουν την εμπειρία τους λόγω ντροπής, φόβου κοινωνικής έκθεσης, ανησυχίας για επαγγελματικές συνέπειες και αυτοενοχοποίησης.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, σχεδόν το ένα τρίτο των θυμάτων δεν αναφέρει ποτέ το περιστατικό σε κανέναν (Umbach et al., 2025). Αυτό ακριβώς ενισχύει την αίσθηση ότι πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο.

Ψυχολογικές επιπτώσεις

Οι επιπτώσεις του sextortion δεν περιορίζονται στην οικονομική απώλεια ή στην πιθανή δημοσιοποίηση υλικού. Έρευνες δείχνουν ότι τα θύματα συχνά βιώνουν έντονο άγχος, φόβο κοινωνικής έκθεσης, αυτοενοχοποίηση ακόμα και συμπτώματα μετατραυματικού στρες.

Ποιοτικές μελέτες σε ενήλικες άνδρες θύματα sextortion δείχνουν ότι η εμπειρία συχνά συνοδεύεται από αισθήματα ευαλωτότητας, εξαπάτησης και απώλειας ελέγχου, τα οποία επηρεάζουν την αυτοεικόνα και την εμπιστοσύνη στις διαδικτυακές σχέσεις (Notté, 2024).

Η απειλή της δημοσιοποίησης προσωπικού υλικού αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής ταυτότητας ενός ατόμου, γεγονός που εξηγεί γιατί ο εκβιασμός είναι τόσο αποτελεσματικός.

Γιατί το φαινόμενο αυξάνεται

Η αύξηση των περιστατικών sextortion συνδέεται με πολλούς παράγοντες:

• διάδοση εφαρμογών γνωριμιών
• ψεύτικα προφίλ και catfishing
• οργανωμένα δίκτυα διαδικτυακής απάτης
• εύκολη αποθήκευση και διάδοση εικόνων

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δράστες αποτελούν μέρος οργανωμένων δικτύων που χρησιμοποιούν τη sextortion ως οικονομικό μοντέλο διαδικτυακής απάτης.

Παράλληλα, η αυξανόμενη χρήση ψηφιακής οικειότητας —όπως η ανταλλαγή προσωπικών εικόνων στις σχέσεις— δημιουργεί νέες ευκαιρίες για εκμετάλλευση.

Συμπέρασμα

Το sextortion σε ενήλικες δεν είναι ένα σπάνιο ή περιθωριακό φαινόμενο. Αντίθετα, πρόκειται για μια εκτεταμένη μορφή ψηφιακής βίας που παραμένει συχνά αόρατη λόγω της ντροπής και της σιωπής των θυμάτων.

Η κατανόηση του φαινομένου ως μορφή σεξουαλικού και ψυχολογικού εκβιασμού —και όχι ως «προσωπικό λάθος» του θύματος— αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόληψη και την υποστήριξη των ανθρώπων που το βιώνουν.

Βιβλιογραφία 

Notté, R. (2024). Exploring the impact of sextortion on adult males: A narrative approach. Technology in Society, 78, 102617. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2024.102617

Henry, N., & Umbach, R. (2024). Sextortion: Prevalence and correlates in 10 countries. Computers in Human Behavior, 158, 108298. https://doi.org/10.1016/j.chb.2024.108298

Ray, A., & Henry, N. (2025). Sextortion: A Scoping Review. Trauma, violence & abuse, 26(1), 138–155. https://doi.org/10.1177/15248380241277271

Umbach, R., Henry, N., & Beard, G. (2025). Prevalence and impacts of image-based sexual abuse victimization: A multinational study. Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction, 1–20. https://doi.org/10.1145/3706598.3713545