Από το Cyberstalking στον Ψηφιακό Εξαναγκαστικό Έλεγχο: Η εξέλιξη της ψηφιακής κακοποίησης
Η τεχνολογία έχει μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε, εργαζόμαστε και διατηρούμε τις προσωπικές μας σχέσεις. Ταυτόχρονα, όμως, έχει δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την άσκηση βίας, ελέγχου και εκφοβισμού. Η αποστολή απειλητικών μηνυμάτων, η παρακολούθηση μέσω GPS, η χρήση λογισμικού κατασκοπείας (spyware), ο έλεγχος έξυπνων συσκευών και η εκμετάλλευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν πλέον αναγνωρισμένες μορφές ψηφιακής κακοποίησης (Woodlock, 2017· Dragiewicz et al., 2018).
Για αρκετά χρόνια, οι περισσότερες από αυτές τις συμπεριφορές περιγράφονταν με έναν μόνο όρο: Cyberstalking. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει την επίμονη και ανεπιθύμητη χρήση της τεχνολογίας με σκοπό την παρακολούθηση, την παρενόχληση ή τον εκφοβισμό ενός ατόμου (Reyns et al., 2012). Ωστόσο, όσο εξελισσόταν η επιστημονική έρευνα, έγινε σαφές ότι ο όρος αυτός δεν μπορούσε να εξηγήσει όλες τις μορφές ψηφιακής κακοποίησης.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι σε πολλές περιπτώσεις –ιδίως στις σχέσεις ενδοσυντροφικής βίας– η τεχνολογία δεν χρησιμοποιούνταν πρωτίστως για να προκαλέσει φόβο ή να παρενοχλήσει το θύμα. Χρησιμοποιούνταν για κάτι βαθύτερο: για να περιορίσει την ελευθερία του, να ελέγξει τις καθημερινές του επιλογές και να διατηρήσει μια σχέση εξουσίας ακόμη και μετά τον χωρισμό. Έτσι, σταδιακά αναπτύχθηκε η έννοια του Technology-Facilitated Coercive Control (TFCC), δηλαδή του Ψηφιακού Εξαναγκαστικού Ελέγχου, ως ένα ευρύτερο θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση της χρήσης της τεχνολογίας ως εργαλείου εξαναγκασμού και κυριαρχίας (Dragiewicz et al., 2018).
Η αλλαγή αυτή δεν αποτελεί απλώς μια νέα ορολογία. Αντανακλά μια ουσιαστική μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο η ψυχολογία, η εγκληματολογία και η δικαστική επιστήμη αντιλαμβάνονται την ψηφιακή κακοποίηση. Αντί να εξετάζουν μεμονωμένες πράξεις –όπως η αποστολή απειλητικών μηνυμάτων ή η ηλεκτρονική παρακολούθηση– οι σύγχρονες προσεγγίσεις δίνουν έμφαση στο συνολικό μοτίβο εξουσίας και ελέγχου που κρύβεται πίσω από αυτές τις συμπεριφορές (Stark, 2007).
Πώς γεννήθηκε ο όρος Cyberstalking;
Για να κατανοήσουμε γιατί δημιουργήθηκε ο όρος Technology-Facilitated Coercive Control, χρειάζεται πρώτα να εξετάσουμε πώς εμφανίστηκε το Cyberstalking.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, η εξάπλωση του διαδικτύου και του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δημιούργησε νέες μορφές επικοινωνίας αλλά και νέες ευκαιρίες για παρενόχληση. Τα πρώτα περιστατικά αφορούσαν επαναλαμβανόμενα ηλεκτρονικά μηνύματα, απειλές μέσω email, παρεμβάσεις σε διαδικτυακές ομάδες συζήτησης και ψεύτικα προφίλ που χρησιμοποιούνταν για τη δυσφήμιση ή την παρακολούθηση συγκεκριμένων ατόμων (Bocij & McFarlane, 2003).
Σε αντίθεση με την παραδοσιακή παρακολούθηση (stalking), η οποία απαιτούσε φυσική παρουσία του δράστη, το διαδίκτυο επέτρεπε τη συνεχή στοχοποίηση ενός ατόμου ανεξάρτητα από τη γεωγραφική του θέση. Ένας δράστης μπορούσε να επικοινωνεί με το θύμα δεκάδες φορές την ημέρα, να συλλέγει πληροφορίες από δημόσια προφίλ ή να χρησιμοποιεί την ανωνυμία του διαδικτύου για να δυσκολεύει την ταυτοποίησή του.
Για να περιγραφεί αυτό το νέο φαινόμενο, εισήχθη ο όρος Cyberstalking, ο οποίος συνδύαζε την έννοια του παραδοσιακού stalking με τα νέα ψηφιακά μέσα επικοινωνίας. Οι πρώτοι ορισμοί επικεντρώνονταν κυρίως στην επαναλαμβανόμενη και ανεπιθύμητη ηλεκτρονική επικοινωνία, στις απειλές, στην παρενόχληση και στη δημιουργία φόβου στο θύμα (Bocij, 2004).
Με την εξάπλωση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των smartphones και των υπηρεσιών γεωεντοπισμού, το cyberstalking εξελίχθηκε σημαντικά. Η πρόσβαση σε προσωπικές πληροφορίες έγινε ευκολότερη, ενώ νέες μορφές συμπεριφοράς –όπως η παρακολούθηση της τοποθεσίας, η δημιουργία ψεύτικων λογαριασμών, το doxxing και η δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων χωρίς συναίνεση– άρχισαν να περιλαμβάνονται στην έννοια του όρου (Reyns et al., 2012).
Παρά τη διεύρυνσή του, όμως, το cyberstalking εξακολουθούσε να περιγράφει κυρίως τι κάνει ο δράστης: παρακολουθεί, παρενοχλεί, απειλεί ή εκφοβίζει. Δεν εξηγούσε επαρκώς γιατί το κάνει ούτε ποια είναι η δυναμική της σχέσης μέσα στην οποία εκδηλώνεται αυτή η συμπεριφορά.
Η θεωρία του Εξαναγκαστικού Ελέγχου άλλαξε την οπτική
Η πραγματική αλλαγή στον τρόπο κατανόησης της κακοποίησης δεν ξεκίνησε από την τεχνολογία. Ξεκίνησε από τη μελέτη της ενδοσυντροφικής βίας. Για πολλά χρόνια, η επιστημονική και νομική κοινότητα αντιμετώπιζε την κακοποίηση μέσα στις σχέσεις κυρίως ως μια σειρά μεμονωμένων περιστατικών σωματικής βίας. Η σοβαρότητα μιας σχέσης αξιολογούνταν συχνά με βάση τη συχνότητα ή την ένταση των σωματικών επιθέσεων. Ωστόσο, πολλές γυναίκες που αναζητούσαν βοήθεια περιέγραφαν μια διαφορετική πραγματικότητα: μπορεί να μην δέχονταν καθημερινά σωματική βία, αλλά ζούσαν υπό ένα καθεστώς διαρκούς φόβου, επιτήρησης και ελέγχου.
Ο Αμερικανός κοινωνιολόγος Evan Stark πρότεινε ότι το πρόβλημα δεν ήταν μόνο οι επιμέρους πράξεις βίας αλλά το συνολικό σύστημα κυριαρχίας που αναπτύσσεται μέσα σε μια κακοποιητική σχέση. Στο βιβλίο του Coercive Control (2007), υποστήριξε ότι πολλοί δράστες χρησιμοποιούν έναν συνδυασμό απειλών, εκφοβισμού, απομόνωσης, οικονομικού ελέγχου και ψυχολογικής χειραγώγησης με σκοπό να περιορίσουν την αυτονομία του θύματος. Η σωματική βία αποτελεί συχνά μόνο ένα από τα εργαλεία αυτού του ευρύτερου συστήματος εξουσίας (Stark, 2007).
Η θεωρία αυτή άλλαξε ριζικά την επιστημονική προσέγγιση της ενδοσυντροφικής βίας. Αντί να εξετάζονται αποσπασματικά οι μεμονωμένες συμπεριφορές, οι ερευνητές άρχισαν να αναζητούν το συνολικό μοτίβο ελέγχου που τις συνδέει.
Όταν η τεχνολογία μπήκε στη σχέση
Η ραγδαία ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών έδωσε στους δράστες νέα μέσα για να εφαρμόσουν τις ίδιες στρατηγικές ελέγχου που είχε περιγράψει ο Stark. Δεν χρειαζόταν πλέον να παρακολουθούν φυσικά το θύμα. Ένα κινητό τηλέφωνο, ένας κοινόχρηστος λογαριασμός cloud, μια εφαρμογή γεωεντοπισμού ή ένα έξυπνο σύστημα ασφαλείας μπορούσαν να προσφέρουν συνεχή πρόσβαση στις καθημερινές κινήσεις και δραστηριότητές του.
Ένας σύντροφος μπορούσε να απαιτεί διαρκή κοινοποίηση της τοποθεσίας, να ελέγχει τις τελευταίες συνδέσεις σε εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, να αποκτά πρόσβαση στους λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης ή να χρησιμοποιεί έξυπνες συσκευές του σπιτιού για να επιτηρεί ή να εκφοβίζει το θύμα. Οι συμπεριφορές αυτές συχνά δεν περιλάμβαναν άμεσες απειλές ούτε παράνομη πρόσβαση σε συστήματα. Παρ’ όλα αυτά, μπορούσαν να περιορίσουν σημαντικά την αυτονομία και την αίσθηση ασφάλειας του θύματος.
Οι ερευνητές άρχισαν να διαπιστώνουν ότι η τεχνολογία δεν δημιουργούσε ένα νέο είδος κακοποίησης. Αντίθετα, λειτουργούσε ως πολλαπλασιαστής των ήδη υπαρχουσών στρατηγικών εξαναγκαστικού ελέγχου (Dragiewicz et al., 2018). Η ουσία του φαινομένου δεν ήταν η ίδια η συσκευή ή η εφαρμογή, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αυτές εντάσσονταν σε ένα ευρύτερο μοτίβο κυριαρχίας.
Από αυτό το σημείο άρχισε να διαμορφώνεται η έννοια του Technology-Facilitated Coercive Control. Η επιστημονική προσοχή μετατοπίστηκε από την καταγραφή συγκεκριμένων ψηφιακών πράξεων στην κατανόηση της λειτουργίας τους μέσα στη σχέση. Αυτό αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες θεωρητικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στη μελέτη της ενδοσυντροφικής βίας και της ψηφιακής κακοποίησης.
Η μεγάλη αλλαγή: Από τη συμπεριφορά στον σκοπό
Ίσως η σημαντικότερη εξέλιξη στη σύγχρονη βιβλιογραφία δεν αφορά την εμφάνιση μιας νέας τεχνολογίας αλλά μια διαφορετική επιστημονική οπτική.
Οι πρώτες μελέτες για το cyberstalking επικεντρώνονταν κυρίως στις συμπεριφορές του δράστη. Οι ερευνητές κατέγραφαν αν υπήρχαν απειλητικά μηνύματα, επίμονες κλήσεις, ψεύτικοι λογαριασμοί, παρακολούθηση μέσω διαδικτύου ή δημοσιοποίηση προσωπικών πληροφοριών. Με άλλα λόγια, το βασικό ερώτημα ήταν:
«Τι κάνει ο δράστης;»
Η σύγχρονη θεωρία του εξαναγκαστικού ελέγχου μετατόπισε το ενδιαφέρον σε ένα διαφορετικό ερώτημα:
«Γιατί χρησιμοποιεί ο δράστης την τεχνολογία;»
Η αλλαγή αυτή είναι ουσιαστική. Δύο άτομα μπορεί να χρησιμοποιούν την ίδια εφαρμογή γεωεντοπισμού, αλλά με εντελώς διαφορετικό σκοπό. Σε μια υγιή σχέση, η κοινοποίηση της τοποθεσίας μπορεί να αποτελεί μια αμοιβαία και εθελοντική επιλογή για λόγους ασφάλειας. Αντίθετα, σε μια κακοποιητική σχέση, η ίδια λειτουργία μπορεί να χρησιμοποιείται για συνεχή επιτήρηση, περιορισμό των κοινωνικών επαφών και έλεγχο κάθε μετακίνησης.
Η τεχνολογία, επομένως, δεν είναι από μόνη της κακοποιητική. Η σημασία της εξαρτάται από το πλαίσιο μέσα στο οποίο χρησιμοποιείται και από τη δυναμική της σχέσης (Dragiewicz et al., 2018).
Cyberstalking και Ψηφιακός Εξαναγκαστικός Έλεγχος: Οι βασικές διαφορές
Παρότι οι δύο έννοιες αλληλοεπικαλύπτονται, δεν είναι ταυτόσημες.
| Cyberstalking | Ψηφιακός Εξαναγκαστικός Έλεγχος (TFCC) |
|---|---|
| Εστιάζει στην επίμονη παρενόχληση, παρακολούθηση ή εκφοβισμό. | Εστιάζει στη διατήρηση εξουσίας και στον περιορισμό της αυτονομίας. |
| Μπορεί να αφορά οποιοδήποτε άτομο (γνωστό ή άγνωστο). | Συνήθως αφορά νυν ή πρώην σύντροφο ή άλλο πρόσωπο με στενή σχέση με το θύμα. |
| Η παρενόχληση μπορεί να αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό ή σειρά περιστατικών. | Οι συμπεριφορές αποτελούν μέρος ενός συνεχούς μοτίβου ελέγχου. |
| Το ενδιαφέρον στρέφεται στις επιμέρους πράξεις του δράστη. | Το ενδιαφέρον στρέφεται στη συνολική δυναμική της σχέσης. |
| Κύριος στόχος είναι η παρενόχληση ή ο εκφοβισμός. | Κύριος στόχος είναι η κυριαρχία, η εξάρτηση και ο περιορισμός της ελευθερίας. |
| Η τεχνολογία αποτελεί το μέσο της παρενόχλησης. | Η τεχνολογία αποτελεί εργαλείο εφαρμογής του εξαναγκαστικού ελέγχου. |
Η διάκριση αυτή δεν σημαίνει ότι ένας δράστης θα εμφανίζει αποκλειστικά τη μία ή την άλλη μορφή συμπεριφοράς. Αντίθετα, πολλές πραγματικές υποθέσεις περιλαμβάνουν στοιχεία και από τις δύο.
Παράδειγμα 1: Κλασικό Cyberstalking
Μια δημοσιογράφος αρχίζει να λαμβάνει καθημερινά δεκάδες απειλητικά μηνύματα από άγνωστο άτομο. Δημιουργούνται συνεχώς νέοι ψεύτικοι λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημοσιεύονται προσωπικές πληροφορίες και αποστέλλονται μηνύματα στους συναδέλφους της με σκοπό τη δυσφήμησή της.
Η συμπεριφορά αυτή χαρακτηρίζεται κυρίως από επίμονη ψηφιακή παρενόχληση και στοχεύει στην πρόκληση φόβου και ανασφάλειας. Πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα Cyberstalking.
Παράδειγμα 2: Ψηφιακός Εξαναγκαστικός Έλεγχος
Ένας άνδρας απαιτεί από τη σύντροφό του να έχει συνεχώς ενεργοποιημένη την κοινοποίηση τοποθεσίας. Διαχειρίζεται τους οικογενειακούς λογαριασμούς cloud, γνωρίζει όλους τους κωδικούς πρόσβασης, ελέγχει τις τραπεζικές κινήσεις μέσω κοινής εφαρμογής, επιβάλλει τη χρήση εφαρμογής οικογενειακής παρακολούθησης και θυμώνει όταν εκείνη απενεργοποιεί οποιαδήποτε λειτουργία.
Δεν υπάρχουν απαραίτητα απειλητικά μηνύματα ούτε δημόσιες προσβολές. Ωστόσο, η καθημερινή ζωή του θύματος βρίσκεται υπό συνεχή επιτήρηση και κάθε προσπάθεια ανάκτησης της ιδιωτικότητας αντιμετωπίζεται ως «προδοσία» ή «απόδειξη ότι κάτι κρύβει».
Σε αυτή την περίπτωση, η τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο διατήρησης της εξουσίας μέσα στη σχέση και το φαινόμενο περιγράφεται καλύτερα ως Ψηφιακός Εξαναγκαστικός Έλεγχος.
Παράδειγμα 3: Όταν συνυπάρχουν
Μετά τον χωρισμό, ένας πρώην σύντροφος εξακολουθεί να έχει πρόσβαση στον κοινό λογαριασμό cloud της πρώην συντρόφου του. Παρακολουθεί την τοποθεσία της μέσω εφαρμογής που είχε εγκατασταθεί όσο διατηρούσαν σχέση, στέλνει δεκάδες μηνύματα ημερησίως, δημιουργεί ψεύτικα προφίλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εμφανίζεται σε χώρους όπου γνωρίζει ότι θα βρίσκεται.
Στην περίπτωση αυτή, ο δράστης επιδίδεται τόσο σε cyberstalking, μέσω της επίμονης παρενόχλησης και παρακολούθησης, όσο και σε Ψηφιακό Εξαναγκαστικό Έλεγχο, καθώς χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να διατηρήσει την αίσθηση εξουσίας πάνω στη ζωή του θύματος.
Δεν είναι ανταγωνιστικές έννοιες
Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η αντίληψη ότι το Cyberstalking και ο Ψηφιακός Εξαναγκαστικός Έλεγχος αποτελούν δύο εναλλακτικές διαγνώσεις ή δύο αμοιβαία αποκλειόμενες κατηγορίες. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Το Cyberstalking περιγράφει κυρίως ένα σύνολο επίμονων συμπεριφορών ψηφιακής παρενόχλησης. Ο Ψηφιακός Εξαναγκαστικός Έλεγχος, αντίθετα, αποτελεί ένα θεωρητικό πλαίσιο που εξετάζει πώς η τεχνολογία ενσωματώνεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο κυριαρχίας μέσα σε μια σχέση. Με άλλα λόγια, το cyberstalking μπορεί να αποτελεί μία από τις συμπεριφορές που χρησιμοποιούνται για την άσκηση Ψηφιακού Εξαναγκαστικού Ελέγχου, χωρίς όμως να εξαντλεί το περιεχόμενο του φαινομένου.
Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας και τους εγκληματολόγους, καθώς μετατοπίζει την αξιολόγηση από τις μεμονωμένες πράξεις στο συνολικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές αποκτούν νόημα (Stark, 2007; Dragiewicz et al., 2018).
Η σημασία της ψηφιακής διερεύνησης (Digital Forensics)
Η αλλαγή αυτή επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο συλλέγονται τα ψηφιακά αποδεικτικά στοιχεία. Παλαιότερα, η διερεύνηση επικεντρωνόταν κυρίως σε εμφανή στοιχεία, όπως απειλητικά emails, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή ιστορικό συνομιλιών.
Σήμερα, η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη. Ένας ειδικός ψηφιακής διερεύνησης μπορεί να χρειαστεί να εξετάσει:
- ιστορικό κοινοποίησης τοποθεσίας,
- δικαιώματα πρόσβασης σε cloud λογαριασμούς,
- συνδεδεμένες έξυπνες συσκευές,
- αρχεία καταγραφής (logs),
- μεταδεδομένα (metadata),
- ιστορικό συνδεδεμένων συσκευών,
- εφαρμογές οικογενειακής παρακολούθησης,
- συγχρονισμούς φωτογραφιών και εγγράφων.
Το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο να αποδειχθεί ότι υπήρξε παρακολούθηση, αλλά να τεκμηριωθεί ότι αυτή αποτελούσε μέρος ενός συνεχούς μηχανισμού ελέγχου.
Συμπέρασμα
Για πολλά χρόνια, ο όρος Cyberstalking αποτέλεσε το κυρίαρχο πλαίσιο για την κατανόηση της ψηφιακής παρενόχλησης. Η εξέλιξη της έρευνας γύρω από την ενδοσυντροφική βία, όμως, ανέδειξε ότι πολλές τεχνολογικά υποβοηθούμενες συμπεριφορές δεν αποσκοπούν απλώς στην παρακολούθηση ή στον εκφοβισμό, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σύστημα εξουσίας και ελέγχου.
Η έννοια του Ψηφιακού Εξαναγκαστικού Ελέγχου (Technology-Facilitated Coercive Control) δεν αντικατέστησε το Cyberstalking. Αντίθετα, πρόσφερε ένα ευρύτερο θεωρητικό πλαίσιο που επιτρέπει την κατανόηση του σκοπού πίσω από τη χρήση της τεχνολογίας. Η μετατόπιση αυτή –από την περιγραφή των επιμέρους συμπεριφορών στην ανάλυση των μηχανισμών κυριαρχίας– αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη σύγχρονη μελέτη της ενδοσυντροφικής βίας.
Η κατανόηση αυτής της αλλαγής έχει πρακτική σημασία. Συμβάλλει στην έγκαιρη αναγνώριση περιστατικών που διαφορετικά θα μπορούσαν να υποτιμηθούν, διευκολύνει την ορθότερη εκτίμηση της επικινδυνότητας και υποστηρίζει την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων παρεμβάσεων για την προστασία των θυμάτων.
Καθώς η τεχνολογία συνεχίζει να εξελίσσεται, είναι πιθανό να εμφανιστούν νέες μορφές ψηφιακής κακοποίησης που θα αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, τις συνδεδεμένες συσκευές και τις αναδυόμενες ψηφιακές πλατφόρμες. Η επιστημονική κοινότητα καλείται να συνεχίσει την έρευνα, ενώ οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, οι εγκληματολόγοι και οι νομικοί θα χρειαστεί να προσαρμόζουν διαρκώς τις γνώσεις και τις πρακτικές τους στις νέες προκλήσεις.
Βιβλιογραφία
Bocij, P. (2004). Cyberstalking: Harassment in the Internet Age and How to Protect Your Family. Praeger.
Bocij, P., & McFarlane, L. (2003). Cyberstalking: The technology of hate. The Police Journal, 76(3), 204–221.
Dragiewicz, M., Harris, B., Woodlock, D., Salter, M., Easton, H., Lynch, A., & Hess, K. (2018). Technology facilitated coercive control: Domestic violence and the competing roles of digital media platforms. Feminist Media Studies, 18(4), 609–625.
Freed, D., Palmer, J., Minchala, D., Levy, K., Ristenpart, T., & Dell, N. (2018). A Stalker’s Paradise: How Intimate Partner Abusers Exploit Technology. Proceedings of the CHI Conference on Human Factors in Computing Systems.
O’Brien, M., & Maras, M.-H. (2024). Technology-facilitated coercive control and digital evidence in intimate partner violence. Journal of Gender-Based Violence.
Reyns, B. W., Henson, B., & Fisher, B. S. (2012). Stalking in the twilight zone: Extent of cyberstalking victimization and offending among college students. Deviant Behavior, 33(1), 1–25.
Stark, E. (2007). Coercive Control: How Men Entrap Women in Personal Life. Oxford University Press.
Sweet, P. L. (2019). The sociology of gaslighting. American Sociological Review, 84(5), 851–875.
Woodlock, D. (2017). The abuse of technology in domestic violence and stalking. Violence Against Women, 23(5), 584–602.
